Bộ lọc than hoạt tính là thiết bị lọc khí chuyên dùng để xử lý mùi, hơi dung môi, VOCs và một số khí ô nhiễm trong không khí. Với khả năng hấp phụ mạnh, than hoạt tính giúp giữ lại các phân tử mùi và khí độc hại trên bề mặt vật liệu, từ đó cải thiện chất lượng không khí trong hệ thống HVAC, phòng sơn, phòng thí nghiệm, nhà xưởng và các khu vực sản xuất công nghiệp.
Khác với các loại lọc bụi thông thường, bộ lọc than hoạt tính không tập trung vào việc giữ bụi thô hay bụi mịn, mà chủ yếu xử lý các chất ô nhiễm ở dạng hơi và khí. Vì vậy, sản phẩm thường được sử dụng kết hợp với lọc bụi sơ cấp như G3, G4 hoặc lọc túi phía trước để giảm bụi, bảo vệ lớp than và kéo dài tuổi thọ bộ lọc.
Bộ lọc than hoạt tính là gì?
Bộ lọc than hoạt tính là bộ lọc khí sử dụng than hoạt tính làm vật liệu xử lý chính. Than hoạt tính có cấu trúc xốp với diện tích bề mặt lớn, giúp hấp phụ các phân tử mùi, hơi hóa chất và một số hợp chất hữu cơ bay hơi trong luồng khí.
Tùy theo thiết kế hệ thống, bộ lọc than hoạt tính có thể được sản xuất dạng tấm, dạng cuộn, dạng tổ ong hoặc dạng khung chứa hạt than. Sản phẩm có thể gia công theo nhiều kích thước khác nhau để phù hợp với AHU, HVAC, hộp lọc, tủ lọc khí, hệ thống thông gió hoặc các thiết bị xử lý khí công nghiệp.
Trong thực tế, bộ lọc than hoạt tính thường được dùng sau lớp lọc bụi sơ cấp. Việc bố trí đúng cấp lọc giúp hạn chế bụi bám lên than hoạt tính, duy trì khả năng hấp phụ và giảm chi phí thay thế trong quá trình vận hành.
Cấu tạo của bộ lọc than hoạt tính
Bộ lọc than hoạt tính thường gồm phần khung, lớp vật liệu than hoạt tính, vật liệu nền và gioăng làm kín. Phần khung có thể được làm từ nhôm, thép mạ kẽm, inox hoặc vật liệu phù hợp với môi trường sử dụng.
Lớp vật liệu lọc có thể là hạt than hoạt tính, tấm carbon tẩm than hoạt tính, foam carbon hoặc cấu trúc tổ ong phủ than hoạt tính. Tùy từng ứng dụng, vật liệu nền có thể là nhựa tổ ong, bọt biển hoặc lớp sợi tổng hợp có tẩm than.
Gioăng làm kín thường được bố trí quanh khung nhằm hạn chế rò rỉ khí. Khi không khí đi qua bộ lọc, các phân tử mùi và khí ô nhiễm sẽ tiếp xúc với than hoạt tính và bị giữ lại trên bề mặt vật liệu.
Thông số kỹ thuật tham khảo của bộ lọc than hoạt tính
- Tên sản phẩm: Bộ lọc than hoạt tính
- Tên gọi khác: Carbon Filter, tấm lọc carbon, tấm lọc than hoạt tính
- Vật liệu lọc: Than hoạt tính dạng hạt, dạng tấm hoặc tẩm trên vật liệu nền
- Vật liệu nền: Nhựa tổ ong, foam, sợi tổng hợp hoặc vật liệu chuyên dụng
- Vật liệu khung: Nhôm, thép mạ kẽm, inox hoặc gia công theo yêu cầu
- Gioăng làm kín: EVA, PU hoặc vật liệu tương đương
- Độ dày phổ biến: Khoảng 46mm hoặc theo thiết kế
- Kích thước tham khảo: 292 x 292mm, 495 x 292mm, 495 x 496mm, 292 x 592mm, 495 x 592mm, 592 x 592mm
- Lưu lượng khí tham khảo: Khoảng 800 – 3.200 m³/h tùy kích thước
- Trở lực ban đầu tham khảo: ≤ 40 Pa
- Nhiệt độ làm việc khuyến nghị: Không vượt quá khoảng 50°C trong hệ thống thông gió thông thường
- Độ ẩm tương đối khuyến nghị: Không quá 80%
Thông số thực tế có thể thay đổi tùy theo loại than hoạt tính, độ dày lớp vật liệu, kích thước khung, lưu lượng khí và yêu cầu xử lý mùi của từng hệ thống.
Công dụng của bộ lọc than hoạt tính
Bộ lọc than hoạt tính có công dụng chính là xử lý mùi hôi, hơi dung môi, mùi sơn, mùi hóa chất và một số khí ô nhiễm trong không khí. Sản phẩm hỗ trợ giảm các hợp chất hữu cơ bay hơi như formaldehyde, benzen, amoniac, ethyl mercaptan và một số nhóm khí gây mùi khác tùy theo loại than sử dụng.
Trong hệ thống lọc khí công nghiệp, bộ lọc than hoạt tính giúp cải thiện chất lượng khí cấp hoặc khí tuần hoàn, tạo môi trường làm việc dễ chịu và an toàn hơn cho người vận hành. Với những khu vực phát sinh mùi đặc thù như phòng sơn, phòng thí nghiệm, nhà máy hóa chất hoặc khu xử lý khí, sản phẩm là một trong những lớp lọc quan trọng trong chuỗi xử lý.
Ngoài ra, bộ lọc than hoạt tính còn giúp bảo vệ các khu vực sản xuất nhạy cảm với mùi và hơi hóa chất, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp kiểm soát ô nhiễm không khí trong phạm vi nhà xưởng.
Ứng dụng của bộ lọc than hoạt tính
Bộ lọc than hoạt tính được ứng dụng trong phòng sơn ô tô, xe máy, nội thất gỗ, thiết bị công nghiệp và các buồng phun sơn có phát sinh mùi sơn hoặc hơi dung môi. Sản phẩm giúp giảm mùi trong luồng khí và hỗ trợ cải thiện điều kiện làm việc.
Trong phòng thí nghiệm, bộ lọc than hoạt tính được dùng để xử lý mùi hóa chất, hơi dung môi và một số khí phát sinh trong quá trình thí nghiệm. Đây là giải pháp phù hợp cho hệ thống tủ hút, hệ thống thông gió hoặc thiết bị lọc khí cục bộ.
Trong nhà máy sản xuất hóa chất, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, thuốc lá, bao bì, linh kiện điện tử và các ngành có phát sinh mùi, bộ lọc than hoạt tính có thể được bố trí trong hệ thống xử lý khí để giảm mùi trước khi khí được tuần hoàn hoặc thải ra ngoài.
Sản phẩm cũng có thể dùng trong hệ thống HVAC của tòa nhà, khách sạn, trung tâm thương mại, bệnh viện, khu kỹ thuật và những khu vực cần cải thiện chất lượng không khí trong nhà.
Lưu ý khi sử dụng bộ lọc than hoạt tính
Để bộ lọc than hoạt tính hoạt động hiệu quả, nên bố trí lớp lọc bụi sơ cấp phía trước, chẳng hạn tấm lọc G3, G4 hoặc khung lọc thô. Nếu bụi lớn đi trực tiếp vào lớp than, bề mặt than sẽ nhanh bị bít kín, làm giảm khả năng hấp phụ mùi và rút ngắn tuổi thọ bộ lọc.
Thời gian tiếp xúc giữa luồng khí và lớp than hoạt tính cũng rất quan trọng. Nếu tốc độ gió quá cao, không khí đi qua quá nhanh, khả năng xử lý mùi có thể giảm. Vì vậy, cần tính toán lưu lượng khí, diện tích lọc và độ dày lớp than phù hợp với từng hệ thống.
Không nên sử dụng bộ lọc than hoạt tính trong môi trường có độ ẩm quá cao hoặc hơi nước ngưng tụ, vì hơi ẩm có thể chiếm chỗ trên bề mặt than và làm giảm hiệu quả hấp phụ. Nhiệt độ vận hành cũng cần được kiểm soát theo khuyến nghị của nhà sản xuất.
Thay thế và bảo trì bộ lọc than hoạt tính
Bộ lọc than hoạt tính không nên rửa bằng nước hoặc vệ sinh mạnh bằng phương pháp cơ học, vì có thể làm hỏng cấu trúc vật liệu hoặc làm giảm khả năng hấp phụ. Trong một số trường hợp, có thể tháo lọc ra để làm khô, giảm ẩm hoặc vệ sinh nhẹ phần bụi bề mặt nếu thiết kế cho phép.
Tuy nhiên, việc phơi nắng hoặc làm khô chỉ hỗ trợ giảm ẩm, không thể khôi phục hoàn toàn khả năng hấp phụ của than hoạt tính sau khi đã bão hòa. Khi bộ lọc không còn khả năng xử lý mùi, mùi bắt đầu xuất hiện trở lại hoặc hệ thống vận hành trong thời gian dài, doanh nghiệp nên thay mới để đảm bảo hiệu quả xử lý.
Chu kỳ thay thế thường dao động khoảng 6 – 12 tháng, tùy nồng độ mùi, lưu lượng khí, độ ẩm, thời gian vận hành và loại than hoạt tính được sử dụng. Với môi trường có nồng độ hơi dung môi hoặc khí ô nhiễm cao, thời gian thay thế có thể ngắn hơn.
Cách nhận biết bộ lọc than hoạt tính chất lượng
Một bộ lọc than hoạt tính chất lượng cần có kết cấu chắc chắn, vật liệu lọc phân bố đều, khung không bị cong vênh và gioăng kín tốt. Lớp than hoạt tính hoặc vật liệu carbon cần bám chắc trên nền lọc, hạn chế rơi bụi than trong quá trình vận hành.
Đối với tấm carbon tẩm than, có thể kiểm tra độ liên kết của vật liệu bằng cảm quan. Nếu tấm lọc quá mỏng, dễ rách, lớp than rơi nhiều hoặc bề mặt không đồng đều, hiệu quả xử lý mùi có thể không ổn định.
Ngoài ra, doanh nghiệp nên lựa chọn sản phẩm từ đơn vị cung cấp có khả năng tư vấn kỹ thuật, cung cấp thông số rõ ràng và gia công đúng kích thước hệ thống. Việc chọn đúng loại than hoạt tính, đúng độ dày và đúng lưu lượng khí sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả xử lý mùi.
Công Thành – Envitech cung cấp bộ lọc than hoạt tính cho hệ thống công nghiệp
Công Thành – Envitech cung cấp vật tư và giải pháp kỹ thuật cho hệ thống lọc khí, xử lý nước, xử lý nước thải và môi trường công nghiệp. Với kinh nghiệm trong nhiều hệ thống nhà máy, Envitech hỗ trợ khách hàng lựa chọn bộ lọc than hoạt tính phù hợp theo nguồn phát sinh mùi, lưu lượng khí, nồng độ ô nhiễm, vị trí lắp đặt và yêu cầu vận hành thực tế.
Đối với bộ lọc than hoạt tính, Envitech có thể tư vấn dạng tấm, dạng khung, dạng tổ ong hoặc gia công theo kích thước hệ thống HVAC, AHU, phòng sơn, phòng thí nghiệm và hệ thống xử lý khí công nghiệp. Giải pháp được lựa chọn đúng sẽ giúp doanh nghiệp kiểm soát mùi hiệu quả hơn, bảo vệ môi trường làm việc và tối ưu chi phí vận hành.
Xem thêm các sản phẩm lọc bụi – lọc khí
